De uitdagingen voor de toekomst liegen er niet om. Als de huidige demografische trends zich verder doorzetten, gaan we met z’n allen een pak ouder worden en steeds meer te maken krijgen met gezondheidsissues. Hoe lang zal het huidige zorgsysteem deze last kunnen dragen.

Tekst: Sander Speleman

De Nederlandse zorgsector haalt in het toonaangevende medische vakblad The Lancet wereldwijd de top 10. Dit hebben we met name te danken aan uitmuntende vaccinatieprogramma’s, de toegankelijkheid van het medisch aanbod en de hoge kwaliteit van de resultaten.

Om die plek in de toekomst te verzilveren zullen er echter een paar andere registers opengetrokken moeten worden. Hoe je het  wendt  of keert,  de zorgsector  heeft  jarenlang als een log systeem gefungeerd, waarbij grote instituties hoofdzakelijk plan-gedreven te werk gingen. Risicomijdend gedrag en een aanhoudende drang naar controle hebben al te vaak de aandacht afgeleid van de essentie: simpelweg aandacht bieden aan een kwetsbare medemens.

De zorgvrager aan het roer

De samenleving vertoont echter een overduidelijke verschuiving naar eigen regie en medezeggenschap, ook in de zorg. De mondige zorgvrager maakt het de traditionele instituten niet makkelijk. Waar vroeger  –bij wijze van spreken– alles voor je werd geregeld, wordt nu enerzijds een grotere eigen bijdrage en verantwoordelijkheid verwacht. Anderzijds heeft een zorgvrager daar iets van te vinden.

Dit vraagt om een nieuwe benadering, waarin klantgerichtheid hoog in het vaandel wordt gedragen. Het bieden van toegevoegde waarde wordt een primair streefdoel. Continue vernieuwing en wendbaarheid zijn daarbij nodig om snel te kunnen inspelen op de menselijke behoeften en dat is lastig in grote systemen.

Klein maken

Radicale vernieuwing zit met name in  het ombuigen van dat planmatige denken naar het zuiver mensgerichte. Grote dingen moeten zo klein mogelijk gemaakt worden, zodat er ruimte is voor persoonlijke inbreng en mensen niet als nummer behandeld moeten worden.

“De passie van de ondernemer en het lef om het heft in eigen handen te nemen maken het verschil”

Waar Nederland zich onderscheidt van andere landen is dat er al jaren ruimte wordt gecreëerd om via zorgondernemerschap dingen echt anders te gaan doen. De passie van de ondernemer en het lef om het heft in eigen handen te nemen maken het verschil. Het streven naar positieve impact op mens en maatschappij is daarbij niet weg te stoppen.

Taboe

Ondernemen gaat  over vernieuwen en vernieuwen gaat over investeren. De overheid heeft daar niet altijd  de middelen voor en een private partij  schuift enkel aan als er over rendement kan worden gepraat. Sinds de introductie van de marktwerking in de zorg wordt er daarom ijverig gedebatteerd over de nieuwe geldstromen die zijn ontstaan. Winst maken en uitkeren is daarbij een taboe. Marktwerking in de zorg wordt gepredikt, maar diep van binnen wringt het als het over de financiële gevolgen gaat. De aloude reflex om regulerende kaders op te stellen steekt vervolgens de kop op waardoor de regeldruk alleen maar toeneemt en ruimte tot initiatief stilaan weer tot het minimum wordt beperkt.

Eerlijk speelveld

Een beweging de andere kant op gaat echter meer opleveren. Het opstellen van duidelijke richtlijnen voor winstuitkering in de zorg kan een eerlijk speelveld binnen de hele sector creëren. Het biedt daarnaast de mogelijkheid om de broodnodige investeringen in kwaliteit en innovatie stevig aan te moedigen. Een helder kader leidt ook tot transparantie, zodat taboes in de maatschappij kunnen wegebben. Lonkt daar The Lancet’s top 3?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *